فن اوری

Blu-ray Disc

دیسک بلو - ری (Blu-ray Disc یا BD) نام یک نوع دیسک نوری است در حال حاضر بلو-ری بیشتر برای ذخیرهٔ ویدیو با وضوح بسیار بالا به‌کار برده می‌شود. دیسک‌های بلو-ری از نظر ظاهری شبیه دیسک‌های دی‌وی‌دی و سی‌دی هستند و گنجایششان ۲۵ گیگابایت (یک‌لایه) یا ۵۰ گیگابایت (دولایه) است. دی وی دی و سی دی با اشعه قرمز کار می کنند اما بلو ری همانطور که از نامش پیداست با اشعه آبی کار می‌کند دیسکهای که از تکنولوژی اصلی هستند عبارتند از:تی دی کی، ای میشن، تی گیت، دلکین دیوایس و سونی.

نام Blue Ray از ليزر آبي بنفشي که در آن براي ذخيره وبازيابي استفاده مي شود گرفته شده است. به موجب اينکه اين نوع ليزر داراي طول موج کوتاهتري (405nm )مي باشد در نتيجه داده ها و اطلاعات بيشتري نسبت به فرمت ديسک هاي DVD که داراي ليزر قرمز (650nm )هستند، را مي توان روي ديسکهاي Blue Ray ذخيره نمود.يک Blue Ray دولايه توانايي ذخيره 50 گيگابايت، بيشتر از 5 برابر ظرفيت يک ديسک هاي DVD دو لايه را دارد.

2. تاريخچه

ديسک هاي Blue Ray توسط انجمن ديسک Blue Ray، گروهي از شرکتهاي ارائه دهنده لوازم الکترونيکي، سخت افزار کامپيوتر(computer hardware)، و شرکت هاي توليد کننده تصاوير متحرک ايجاد گرديد. در 19 فوريه سال 2008 بيش از 450 عنوان ديسک Blue Ray در ايالات متحده آمريکا و بيشتر از 250 عنوان نيز در ژاپن منتشر شد. در تکاپوي فرمت هاي ديسک هاي نوري با ظرفيت بالا، ديسک Blue Ray با فرمت HD-DVD رقابت کرد. در آن زمان توشيبا شرکت اصلي حمايت کننده HD-dvd توليد و شرکت ها و بازار پخش کننده و ذخيره کننده هاي HD-DVD به سمت ديگر حمايت کنندگان آن هدايت ميشد. در سال 1998 HDTV در بازار مصرف پديدار گشت اگر چه به طور عمومي پذيرفته شده نبود و پخش و ضبط در آنها گران تمام ميشد. در واقع وسيله اي که رمزنگاري HD برروي آنها منطبق شود مورد نياز بود، در حالي که VHS هاي شرکت JVC و HDCAM هاي شرکت سوني اين امکان را دارا بودند، به دليل استفاده از طول موج کمتر ليزر، چگالي بيشتر در رسانه هاي نوري ممکن شد. در زماني که شرکت شوجي ناکمورا (Shuji Nakamura) توانست نسخه آزمايشي ديود ليزر آبي را ابداع کند، که اين باعث آغاز مرافعه تجاري طويلي گرديد.

رقابت با HD-DVD اين دو فرمت براي بهره بيشتر در بازار در حال رقابت مي باشند و تا زماني که به طور مشخص و آشکار موقعيت بهتر يکي از آنها غلبه بر ديگري نکرده است، اين رقابت ادامه خواهد داشت. امروزه ديسک هاي DVD هاي استاندارد به درستي با HD-DVD تطبيق داده ندشند از زماني که حجم آن ها محدود مي باشد و اين به سبب استفاده از تکنولوژي ليزر قرمز با طول موج بلند مي باشد. اخيرا ليزر آبي با طول موج کوتاه تر بر اين مشکل فائق آمده است. اين ليزرها به چگالي بيشتري از اطلاعات و در نتيجه ظرفيت نگهداري بيشتر روي ديسک، حدود 3 تا 10 برابر بيشتر از ظرفيت ديسک هاي يک لايه يک طرفه مي باشند. دو رقيب براي به برتري در آينده وجود دارند که به شرح زير است: Blue Ray با BD ( ديسک هاي Blue Ray)مشخص مي شود. اين فرمت توسط شرکت هايي چون سوني و ماتسوشيا(پاناسونيک) هيتاچي و فيليپس ايجاد گرديد.HD-DVD اين فرمت بر پايه فرمت DVD شکل گرفته است. اين فرمت توسط شرکتهايي چون توشيبا و NEC و سانيو شکل گرفته است.اين رقابت به مثابه رقابت فرمتهاي VHS و BetaMax در گذشته مي باشد با اين تفاوت که رقابت Blue Ray و HD-DVD بر پايه ظرفيت و پيچيدگي آن ها است . Blue Ray ديسک به ترتيب 25 و 50 گيگابايت در ديسک هاي يک لايه و دولايه در حالي که HD-DVDها 15 و 30 گيگابايت در ديسک هاي يک لايه و دو لايه خود عرضه کرده اند. برتري Blue Ray در حجم بالاي آن مي باشدو برتري HD-DVD در همخواني آن با نسل فعلي ديسک هاي DVD ها با تغييرات محدود در نوع توليد مي باشد و در نتيجه انتظار مي رود قيمت ارزانتري نسبت به Blue Ray داشته باشد. ديسک هاي Blue Ray گرانتر اما حجم بيشتري از اطلاعات را در خود ذخيره مي نمايند. همچنين اين تفاوت در پخش کننده هاي آنها نيز وجود دارد به طور مثال پخش کننده پايونير حدود 1800دلار قيمت دارد که نزديک به 600 دلار از قيمت آن مربوط به لنز دستگاه به خاطر تکنولوژي جديد آن مي باشد.

پايان رقابت Blue Ray با HD-DVD بعد از چند سال از گذشت رقابت بين دو فرمت اخيرا در سال 2008 ميلادي فرمت HD-DVD مغلوب اين رقابت شد . توشيبا يکي از حمايت کنندگان فرمت HD-DVD رسما اعلام کرد که توسعه اين فرمت را متوقف و ديسک هاي مبتني بر اين فرمت را عرضه نخواهد کرد بسياري از فروشگاههاي عرضه کننده ديسک هاي HD DVD نيز از فروش آنها اجتناب کردند و اندک شرکت هاي حامي اين فرمت نيز مجبور به پيروي از فرمت رقيب يعني Blu-ray شدند و توشيبا نيز صدها ميليون دلار روي HD-DVD خسارت ديد. يکي از دلايل پيروزي فرمت Blue Ray، حمايت بزرگترين شرکت هاي فيلم سازي از ابن فرمت است . هنگامي که استديو برادران وارنر عنوان کردند که از ديسک هاي Blue Ray استفاده مي کنند، ضربه بزرگي به HD-DVD وارد آمد همانطوري که هم اکنون فقط نامي از بتاماکس باقي مانده است.

مشخصات فیزیکی

لیزر و نورشناسی به موجب اینکه این نوع لیزر دارای طول موج کوتاهتری (405nm )می باشد در نتیجه داده ها و اطلاعات بیشتری نسبت به فرمت دیسک های DVD که دارای لیزر قرمز (650nm )هستند، را می توان روی دیسکهای Blue Ray ذخیره نمود.یک Blue Ray دولایه توانایی ذخیره 50 گیگابایت، بیشتر از 5 برابر ظرفیت یک دیسک های DVD دو لایه را دارد. اندازه کوچکترین نقطه ای که لیزر توانایی تمرکز روی آن را دارد به وسیله تجزیه یا پراش نور محدود می شود و به طول موج نور و روزنه عددی (شعاع همگرایی نور) که نور از آن عبور میدهد و لنزی که برای تمرکز استفاده می شود، بستگی دارد. با کاهش طول موج و افزایش روزنه عددی از 0.6 به 0.85 و نازکتر کردن لایه پوششی برای جلوگیری از آثار ناخواسته نوری، پرتو های لیزر توانایی تمرکز بیشتر در یک نقطه را پیدا خواهد کرد. این امر باعث امکان ذخیره بیشتر در سطح یکسان را می دهند.

تکنولوژی روکش سخت (Hard-coating Technology ) به دلیل اینکه لایه ای که در آن اطلاعات ذخیره می گردد نزدیک به سطح دیسک می باشد نسبت به دیسک های DVD این استاندارد برای اولین بار نسبت به خراش آسیب پذیرتر بود. اولین دیسک ها درون یک قاب پلاستیکی قرار می گرفتند .پیشرفتها سرانجام توانست به وسیله یک پلیمر از این آسیب پذیری بکاهد و نیاز به قاب را از بین برد.

منبع:سخت افزار ایران